Stichting 1940 - 1945
Tentoonstelling ‘Zorg voor het Verzet’ in Nationaal Archief
Te zien van 25 februari t/m 18 juli 2026
De tentoonstelling ‘Zorg voor het Verzet’, die eerder te zien was in het Verzetsmuseum, is opnieuw te bezichtigen in het Nationaal Archief in Den Haag. Het Nationaal Archief voegde extra elementen toe uit de eigen collectie. Zo worden stukken uit een rapport getoond die laten zien dat Koningin Wilhelmina graag een deel van Paleis het Loo ter beschikking stelde voor de opvang van verzetsmensen, zolang zij er maar geen hinder van ondervindt. En de oprichtingsakte van de Stichting, toen nog Stichting 1940-1944 geheten wordt getoond. Verder is het ontwerp van de Nationale Hulpzegel uit 1946 te zien, waarvan de opbrengst voor een deel ten goede komt aan de Stichting. En een wikkel van een Bevrijdingskoek uit 1955 van een bakkerij uit Gorinchem: vijf procent van het aankoopbedrag gaat naar de Stichting.
Zorg voor het Verzet was eerder van oktober 2024 tot en met maart 2025 te zien in het Verzetsmuseum, naar aanleiding van het 80-jarig bestaan van de Stichting. Persoonlijke geschiedenissen van oud-verzetsmensen en hun nabestaanden vormen de basis van de tentoonstelling. De Stichting biedt hen financiële en mentale steun, organiseert uitjes en vakantieweken en zorgt voor contact tussen lotgenoten. Ook zijn velen betrokken als vrijwilliger.
Zorg voor het verzet laat ook zien hoe de focus van de Stichting met de jaren verandert. Er ontstaan bijvoorbeeld enkele interne geschillen. Tijdens de Koude Oorlog rijst de vraag of communistische verzetsmensen wel recht hebben op een pensioen. En als Engelandvaarders een pensioen bij de Stichting mogen aanvragen, speelt de vraag of dit ook geldt voor joodse Engelandvaarders: zijn zij deel van het verzet te noemen, of vluchteling?
Extra programma's
Het Nationaal Archief organiseert in het kader van deze tentoonstelling extra programma’s.
11 april 11.30 uur
Verzetsstrijders van kleur in het Haagse verzet – een lezing door journalist Herman Keppy
Al tijdens de Tweede Wereldoorlog wonen er mensen uit de voormalige koloniën in Nederland. Ongeacht of zij politiek links of rechts georiënteerd zijn en of zij koloniaal of antikoloniaal denken, velen van hen zien de Duitse bezetter als een bedreiging. Een groot aantal van hen is actief in het verzet.
In deze lezing vertelt journalist en onderzoeker Herman Keppy over verzetsmensen van kleur in Den Haag. Zo neemt de Javaanse verzetsstrijder Tolé Madna het zoontje van een Joodse kleermaker onder zijn hoede. En leidt de Surinaamse verzetsstrijder Humphrey Norbert Rijk van Ommeren een verzetsgroep die zich inzet voor onderduikers.
Meer informatie en tickets:
5 mei
Dan is er een gratis toegankelijk programma voor de hele familie in het kader van de Haagse Vrijheidsweken, met onder andere rondleidingen door de tentoonstelling, de traditionele Vrijheidsmaaltijd (soep) en speciale programma’s voor kinderen. En Huibert Crijns verzorgt een lezing over oorlogskranten. Hij is collectiespecialist bij de Koninklijke Bibliotheek. Zijn expertise ligt bij geschiedenis na 1800, met de nadruk op militaire en politieke geschiedenis.
Kijk in de agenda op de website van het Nationaal Archief voor de gehele programmering en tickets: www.nationaalarchief.nl/agenda
Kijk hier voor openingstijden en tickets: Plan je bezoek aan de tentoonstelling | Nationaal Archief
Toelichting op de foto van het campagnebeeld
De 81-jarige mevrouw Van den Dool laat haar emoties de vrije loop bij het Catshuis waar het kabinet vergadert met verzetsorganisaties over de vrijlating van de twee van Breda. Op haar jas draagt ze een Verzetsherdenkingskruis. Foto: Bert Verhoeff/Anefo 24-01-1989
