| |
Kort na de bevrijding in mei 1945 werd in de Kennemer Duinen en in het belendende Kraansvlak bij Bloemendaal een aanvang gemaakt met het opgraven van de lichamen van enige honderden verzetsdeelnemers die in dit duingebied door de Duitsers waren begraven. Veelal waren zij ook op de vindplaats door de Duitsers gefusilleerd. De meesten van hen vonden in de laatste maanden voor de bevrijding de dood. In het duingebied zijn in totaal 422 lichamen gevonden.
Van de zijde van veel nabestaanden kwam de wens naar voren 'dat deze slachtoffers der Duitschers een gemeenschappelijke rustplaats toekwam en wel in de nabijheid van de plaats waar zij hun grootste offer brachten'. Hierdoor ontstond de gedachte van de huidige Eerebegraafplaats.
Voor het inrichten van een begraafplaats werd een duinterrein van ongeveer 6 ha langs de Bloemendaalseweg ter beschikking gesteld door de erven Van der Vliet, de eigenaars van het duingebied waar de meeste slachtoffers waren gevonden.
De eerste herbegrafenis vond plaats op 27 november 1945. In aanwezigheid van de koninklijke familie vond de enige vrouw, Hannie Schaft, in dezelfde duinen waar ze in april 1945 was gefusilleerd, haar laatste rustplaats.
Op 9 december 1955 vond de laatste herbegrafenis plaats. Niet alle gevonden stoffelijke resten liggen begraven op de Eerebegraafplaats. Sommige slachtoffers zijn op verzoek van familieleden begraven in de gemeente van herkomst of bijgezet in een familiegraf. Ook zijn slachtoffers, waarvan de lichamen elders in het land zijn gevonden, op de Eerebegraafplaats begraven.
Op de Eerebegraafplaats liggen 372 personen begraven. Van één slachtoffer heeft men de identiteit niet kunnen vaststellen. Eén grafsteen draagt de tekst: "Ter herinnering aan de vrienden van het verzet die na hun strijd voor de vrijheid niet gevonden zijn of die elders rusten". Onder deze steen ligt geen stoffelijk overschot.
Ontwerp
Het ontwerp voor de Eerebegraafplaats is gemaakt door de architecten prof. G.H. Holt en A. Komter Deze laatste voerde het uiteindelijk uit.
De ommuring van de graven is van Maulbrunner zandsteen (oorspronkelijk bedoeld voor een nimmer voltooid plan voor een groot Kröller-Müller-museum op de Hoge Veluwe).
In de bronzen urn, ontworpen door L.O. Wenckebach, bevindt zich as van gefusilleerden, afkomstig uit het crematorium te Driehuis-Westerveld en as die aangetroffen is in de verbrandingsoven van het concentratiekamp Vught.
De klok in de klokkenstoel dateert uit 1647 en is afkomstig uit het voormalige raadhuis van Bloemendaal. Op de muur naast de klokkenstoel heeft H.M. van Randwijk, één van de leiders van het illegale blad Vrij Nederland, op vier herdenkingsplaten op indrukwekkende wijze de moed en de daden van de slachtoffers onder woorden gebracht:
'Toen stonden er in het midden des volks mannen en vrouwen op. Tegen het geweld des vijands stelden zij overtuiging en geloof, tegenover het Germaanse heidendom het getuigenis van Christendom en Humanisme, tegenover de georganiseerde millioenen de onvervangbare waarden van de mens. Vreedzame burgers werden brandstichters, saboteurs en spionnen. Zij hoedden het vrije woord in illegale geschriften, hielpen de vervolgden, verdedigden het recht der ouders in de opvoeding, het ambtsgeheim van den arts en de vrije prediking van het evangelie. Dankzij hen was Nederland, in die dagen gemarteld en vernederd, nochtans vrijer en weerbaarder dan ooit (…..).'
Achter de toegangspoort hangt aan de muur een alfabetische lijst met namen, data en plaatsaanduiding. Boven de poort staat de tekst: 'Geheiligd is de grond dien gij betreedt'.
|
|
Beheer
Op 27 mei 1946 werd de Stichting "De Eerebegraafplaats te Bloemendaal" opgericht. Tot 1989 werd de exploitatie gefinancierd door de Stichting 1940-1945. Toen maakte de Stichting 1940-1945 door overdracht van vermogen de Eerebegraafplaats zelfstandig. Dit vanuit het oogpunt dat de Stichting Eerebegraafplaats tot in lengte van dagen zelfstandig moet kunnen blijven voortbestaan.
Het toezicht op het onderhoud van het terrein en de graven, de administratieve taken en de ondersteuning van het bestuur van de Eerebegraafplaats worden echter nog steeds uitgevoerd door de Stichting 1940-1945.
Openingstijden en toegang
De Eerebegraafplaats is van 1 april tot en met 30 september geopend van 09.00 tot 18.00 uur. De overige maanden van 09.00 tot 17.00 uur.
De toegang is vrij.
Adressen
Het correspondentieadres van de Stichting Eerebegraafplaats te Bloemendaal is:
Postbus 12288, 1100 AG Amsterdam-Zuidoost, telefoon 020-6601945.
Het adres van de Eerebegraafplaats is:
Zeeweg 26, 2051 EC Overveen.
Website: www.eerebegraafplaatsbloemendaal.eu
|
|
